Điều Trị Tai Biến Mạch Máu Não Bằng Oxy Cao Áp

Bệnh nhân tai biến mạch máu não

Tai biến mạch máu não (TBMMN) là bệnh hay gặp nhất ở người cao tuổi, thường là biến chứng nặng của cao huyết áp, xơ vữa động mạch. Người trẻ tuổi cũng có thể mắc bệnh này do biến chứng của bệnh tim mạch hay do dị dạng mạch máu não. Đây là biểu hiện bệnh lý bao gồm phần lớn những trường hợp chảy máu trong não, màng não và nhũn não. Nhìn chung trên thế giới, TBMMN thường đứng thứ 3 về tỷ lệ tử vong (sau bệnh tim và ung thư). Bệnh cần được quan tâm không chỉ ở tỷ lệ tử vong cao mà nếu bệnh nhân qua được giai đoạn cấp thường mắc nhiều di chứng nặng nề về sau. Theo nghiên cứu của Russell thì tỷ lệ tử vong giai đoạn đầu của bệnh là 15%, và 50% bệnh nhân sống thì tàn phế. Theo GS. Phạm Khuê, tiến triển bệnh suất huyết não nặng nói chung  có thể 2/3 số trường hợp dẫn tới tử vong . Những di chứng thường gặp là liệt nửa người, giảm trương lực cơ kèm theo các dấu hiệu liệt khu trú khác, rối loạn thần kinh thực vật, tăng tiết dịch phế quản dẫn tới nhiễm trùng đường hô hấp ,tiết niệu, rối loạn đại tiểu tiện, các di chứng thần kinh nặng nề (giảm trí tuệ, sa sút tinh thần). Do nằm lâu bệnh thường bị loét vùng mông, cùng cụt, chỏm xương đùi. Đây là tổn thương khó chữa, nhất là ở bệnh nhân suy kiệt.

Điều trị TBMMN chủ yếu dùng nội khoa (trừ trường hợp tạo khối máu cục tự phát trong não có thể giải quyết tốt bằng phẫu thuật thần kinh). Nhìn chung để đối phó với giai đoạn cấp của TBMMN, cần phải có biện pháp tích cực chống phù não, đảm bảo thông khí, dinh dưỡng chống loét, chống bội nhiễm. Điều trị các biến chứng, ngoài dùng thuốc, bệnh nhân cần được tập vật lý trị liệu, châm cứu, thể dục trị liệu pháp…

Oxy cao áp là phương pháp tham gia một cách tích cực vào cấp cứu và điều trị các di chứng của TBMMN. Phương pháp này không chỉ cung cấp đủ oxy cho quá trình chuyển hóa các chất vốn rất cần để não tồn tại, hoạt động và phát triển . Oxy được coi là chất cần thiết bậc nhất của não. Trong bệnh TBMMN xuất hiện vòng lẩn quẩn : Thiếu máu, thiếu oxy dẫn tới phù não . Phù não lại gây chèn ép mạch máu làm nặng thêm tình trạng thiếu máu. Thiếu máu nhiều làm phù tăng thêm, tổn thương não nặng thêm. OXCA có tác dụng làm co mạch, giảm tính thấm thành mạch có tác dụng chống phù não, giảm áp lực nội sọ. Đây là hai yêu cầu quan trọng trong cấp cứu và điều trị TBMMN. OXCA còn có tác dụng kích thích hoạt tính chống đông máu của huyết thanh, làm tan các cục máu gây tắc mạch – yếu tố bệnh sinh quan trọng của bệnh nhũn não – . Sau giai đoạn cấp , não bị tổn thương, chức năng của não bị ảnh hưởng nhiều. Hoạt động của toàn cơ thể (đặc biệt là những cơ quan do vùng não bị tổn thương chỉ huy) bị ảnh hưởng nhiều, nhất là hệ vận động và vận mạch. Tình trạng thiểu dưỡng, thiếu oxy dần phát triển toàn cơ thể.

OXCA cần thiết trong điều trị TBMMN thời kỳ cấp cũng như điều trị các di chứng. Bệnh nhân được điều trị kết hợp OXCA càng sớm càng có tác dụng cứu sống bệnh nhân, giảm tử vong, giảm các biến chứng, chữa các di chứng của bệnh.

Theo một thông kê ở Nga, nhóm có điều tri OXCA kết hợp (171 bệnh nhân) tỷ kê tử vong giảm hơn 2,4 lần so với nhóm không điều trị OXCA. Tại Trung tâm oxy cao áp TP. HCM, phần lớn bệnh nhân đến với Trung tâm ở thời kỳ muộn, một số ít đến kịp thời sau 10 ngày bị bệnh. Tuy vậy, kết quả điều trị các biến chứng, di chứng của bệnh đạt tốt 29%, khá 32%, trung bình 25%. Số còn lại do đến điều trị quá muộn ( sau 1 năm) nên bệnh ít có chuyển biến.

TBMMN là bệnh thường có diễn biến nặng, hay để lại nhiều di chứng nặng nề, cần phòng tránh bằng cách phát hiện và chữa tăng huyết áp, xơ vữa động mạch một cách tích cực. Đồng thời cần tránh những yếu tố thuận lợi để bệnh xảy ra như làm việc gắng sức nhiều, lạnh đột ngột, uống rượu, stress tâm lý. Khi có dấu hiệu báo trước (nhức đầu quá mức, chóng mặt, tê buốt chân tay…) ở người có tăng huyết áp cần xử lý kịp thời. Nếu không may xảy ra, cùng với điều trị tích cực bằng nội khoa (hoặc ngoại khoa khi có cục máu), OXCA được dùng sớm là phương pháp góp phần tích cực trong cấp cứu và điều trị các di chứng của bệnh này.

Bs. Nguyễn Kim Phong

Share This Post

52 Comments - Write a Comment

  1. chồng tôi bị tai biến nhẹ đến nay được 10 ngày, tôi có đăng kí cho anh ấy điều trị oxca nhưng khi vào máy nằm anh ấy ngọp thở không chịu được ( tình trạng lúc đó huyết áp bình thường) vậy có nên tiếp tục thử để cố gắng điều trị phương pháp này ko thưa bác sĩ?

  2. Chị Mai
    Khi điều trị oxy cao áp có thể một số ít bệnh nhân ,chưa quen với cảm giác nằm trong máy oxy cao áp , hồi hộp nên có cảm giác như anh đã thấy . Những trường hợp đó sau khi tư vấn và nằm một vài lần quen máy sẽ thấy thoải mái , tiến hành điều trị bình thường . Vậy chị nên động viên anh tiếp tục điều trị . Thưc ra nằm trong máy oxy cao áp không thể sẩy ra tình trang ngợp . Vì ngợp chỉ sẩy ra khi thiếu oxy như khi hội họp đông người trong phòng kín , thông gió kém . Còn trong máy oxy cao áp thì ngược lại phải không chị
    Chúc sức khỏe
    Chào chị
    Bs MInh Dung

Post Comment