Oxy là người bạn

OXY NGƯỜI  BẠN THỦY CHUNG , ĐÁNG TRÂN TRỌNG NHẤT CỦA SỨC KHỎE

Bs Nguyễn Kim Phong

“ Sức khỏe là vàng “  , “ ăn được ngủ được là tiên “  – hai  câu phương ngôn chắc  có từ ngày sủa ngày sưa  đã phần nào nói lên giá trị ,quý giá của sức khỏe . Vi ngày  sưa  nói quý như vàng là cao nhất rồi  và sung sướng gì hơn được là tiên  .  Ngày nay chất lượng cuộc sống cao hơn có nhiều điều vui , niềm mơ ước nhưng  điều hay ý đẹp của hai câu trên vẫn nguyên giá trị  và còn hơn thế nữa người ta cảm  thấy “  sức khỏe   quý hơn vàng “ .  Bởi thế nên khi còn tuổi lao động  mới thấy  “ có sức khỏe là có tất cả “ ( đâu phải chỉ có vàng ) . Còn khi về già nhất là khi mắc bệnh hiểm nghèo   nếu như  được lựa chọn giữa sức khỏe và vàng thì chắc ai ai cũng chọn sức khỏe.

Sức khỏe tốt là quý  nhưng không phải ai cũng có và không phải ai ai cũng chú ý giữ gìn sức khỏe . Bởi thế nên mặc dù có người bạn thủy chung , tận tụy ,đáng trân trọng nhất luôn luôn hỗ trợ,  tạo cho chúng ta sức khỏe tốt một cách vô tư nhưng lại hay bị lãng quên . Người bạn quý giá đó là oxy.

oxy-la-ban

Oxy thường gọi là dưỡng khí, là một trong những chất cơ bản tạo ra và duy trì sự sống. Chúng ta đều biết ăn uống rất cần cho sức khỏe và sự sống, nhưng còn ít thấy vai trò quan trọng của thở. Thực ra thở rất quan trọng nếu không muốn nói còn quan trọng hơn cả ăn uống. Người ta có thể nhịn ăn, nhịn uống nhiều ngày nhưng nhịn thở (ngừng cung cấp oxy cho cơ thể) chỉ có thể tính bằng phút. Nếu não không được cung cấp oxy thì sau 4 đến 5 phút đã bắt đầu bị tổn thương, sau 9 – 10 phút đã bị tổn thương không hồi phục. Oxy rất cần thiết nhưng vì có sẵn trong tự nhiên nên thường ta ít nhận thấy nó quan trọng. Giả sử như oxy phải do con người tạo ra như các hàng hóa khác thì có lẽ không có gì cần dự trữ  trong nhà bằng oxy!

Tuy có sẵn trong tự nhiên với hàm lượng lớn, ổn định (20 – 21% thể tích không khí) nhưng không phải trong cơ thể ai cũng có đủ oxy do :

– Môi trường ô nhiễm 

Sống trong môi trường  bị ô nhiễm nặng hàm lượng oxy  giảm thiểu  làm cơ thể dễ thiếu oxy đôi khi gây thiếu oxy trầm trọng . Tuy nhiên ngay cả khi hàm lượng oxy chưa bị thay đổi nhưng những khí độc trong môi trường ô nhiễm do hàm lượng nhỏ nhưng khi vào máu vẫn gây tác hại lớn do cạnh tranh lấn át oxy  .Đó là trường hợp  cơ thể bị ngộ độc các chất gây methemoglobin. Chẳng hạn khí oxyd carbon (có trong khí thải động cơ, trong các khí sinh ra từ bếp lò, các đám cháy,…..) có ái lực với Hemoglobin mạnh hơn oxy tới 210 lần.  Chỉ cần lượng nhỏ CO (0,5 mm Hg) trong không khí đã đủ sức chiếm giữ  50% chất vận chuyển oxy – hemoglobin. Người hút thuốc lá dễ bị ngộ độc oxyd carbon gây carboxyhemoglobin. Máu của người nghiện thuốc lá nặng, tỷ lệ carboxyhemoglobin có thể tới 8 – 10% tức có 8 -10% hemoglobin không cịn khả năng vận chuyển oxy nữa. Khi đó mặc dù không khí hít vào phổi đủ oxy nhưng cơ thể vẫn thiếu oxy .

– Bệnh lý ở cơ quan tiếp thu và vận chuyển oxy …

Oxy vào cơ thể  phụ thuộc vào sự tiếp nhận của phổi. Các bệnh  cấp và mãn tính của phổi đều ít nhiều ảnh hưởng đến khả năng  tiếp nhận  oxy của cơ thể. Sự vận chuyển oxy từ phổi tới các bộ phận của cơ thể còn phụ thuộc vào khả năng làm việc của tim, tình trạng của mạch máu, số  lượng và chất lượng của máu. Khi thiếu máu , có bệnh tim mạch, đặc biệt trong bệnh viêm tắc đông mạch, tĩnh mạch ảnh hưởng rất nhiều đến việc cung cấp oxy cho cơ thể. Do vậy cùng sống trong một môi trường có khi cùng một nhà  nhưng có người cơ thể được cung cấp đủ oxy, có người thiếu. Trong thực tế không chỉ ở bệnh nhân mà ở một số người tuy đang sinh hoạt làm việc bình thường, nhưng toàn cơ thể hoặc ở một cơ quan hay bộ phận nào đó vẫn cĩ thể thiếu oxy ở mức độ nhất định.

– Thiếu oxy làm cơ thể suy yếu và là nguyên nhân của nhiều bệnh :

Oxy rất cần thiết ,  cần sử dụng thường xuyên mà cơ thể lại  không có khả năng dự trữ  do đó thiếu oxy là  hiện tượng thường gặp và là nguyên nhân tiên phát hoặc thứ phát của nhiều bệnh. Có những bệnh: ngộ độc oxyd carbon, suy tim, hen suyễn…… thiếu oxy toàn thân, cũng có nhiều bệnh  thiếu máu (thực ra là thiếu oxy) cục bộ như: thiếu máu cơ tim, thiểu năng tuần hoàn não,… Bệnh tiểu đường lâu ngày thường gây viêm tắc mạch, nhất là các mạch máu chân. Khi nặng gây hoại tử bàn chân, lúc đó tại đây thiếu oxy trầm trọng.

– Giữ gìn quý trọng và tận hưởng oxy

Để cơ thể khỏe mạnh, làm việc có năng suất cần luôn luôn đảm bảo đủ nhu cầu oxy cho cơ thể. Tạo môi trường sống, làm việc, nghỉ ngơi  thông thoáng xanh ,sạch  là biện pháp rất cần thiết.

Trong thực hành y tế nước ta, oxy được dùng trong hồi sức cấp cứu với những ca bệnh nặng, bằng cách cho bệnh nhân thở hỗn hợp khí có hàm lượng oxy cao nhằm bù lại nhanh chóng lượng oxy thiếu hụt. Trong điều trị bệnh nhất là những bệnh do thiếu oxy phương pháp điều trị bằng oxy cao áp (OXCA) bù đắp nhanh chóng, chủ động hơn lượng oxy thiếu hụt. Đây là phương pháp điều trị của y học hiện đại được áp dụng rộng rãi ở hầu hết các nước có nền kinh tế và y học phát triển.

Ưu điểm cơ bản của OXCA là tăng khả năng vận chuyển oxy từ phổi tới các tế bào. Khác với thở oxy ở áp suất thường trong môi trường ở áp lực cao lượng oxy hòa tan vào máu tăng đáng kể. Sự vận chuyển oxy từ phổi tới các bộ phận của cơ thể không còn lệ thuộc vào hemoglobin nữa. Đo đó dễ dàng  đáp ứng đủ nhu cầu oxy. Mặt khác oxy ở áp lực cao còn có ưu việt: kích thích cơ thể tăng miễn dịch, chống nhiễm trùng, điều hòa vận mạch…

Oxy rất cần thiết và ta cũng dễ thiếu oxy hoặc cục bộ hoặc toàn cơ thể. OXCA ra đời vừa có tác dụng điều trị, vừa có tác dụng điều dưỡng. Một số bệnh OXCA có hiệu quả cao như: loét ngoài da lâu liền do các nguyên nhân khác nhau, ngộ độc CO, bệnh tiểu đường, thiếu máu cơ tim, thiểu năng tuần hoàn não,…OXCA còn có tác dụng điều dưỡng, phục hồi nhanh sức khỏe sau ốm dậy, sau lao động thể lực, trí lực cường độ cao. OXCA chống lão hóa cơ  thể nói chung, làn da nói riêng giữ làn da đẹp.

Oxy cao áp là biện pháp của  y học hiện đại có tác dụng  làm tăng giá trị vốn có của oxy , giúp oxy làm tốt ,hiệu quả hơn vai trò người bạn thủy chung ,tận tụy  quý trọng nhất của sức khỏe .

Share This Post

Post Comment