Hoại tử xương hàm là một trong những biến chứng nặng nề của bệnh lý răng miệng và điều trị ung thư vùng đầu cổ, có thể khiến người bệnh đau đớn kéo dài, suy kiệt và đối mặt nguy cơ nhiễm trùng lan rộng. Dù không phải là căn bệnh phổ biến trong cộng đồng, nhưng khi đã xảy ra, hậu quả của nó thường rất nghiêm trọng, đòi hỏi điều trị phức tạp và kéo dài.
Các bác sĩ chuyên khoa răng hàm mặt cho biết, hoại tử xương hàm xảy ra khi một phần xương bị thiếu máu nuôi dưỡng trong thời gian dài, dẫn đến chết mô xương. Nguyên nhân có thể bắt nguồn từ nhiễm trùng sau nhổ răng, chấn thương, xạ trị điều trị ung thư, hoặc sử dụng thuốc chống hủy xương kéo dài. Đáng lo ngại là ở giai đoạn đầu bệnh dễ bị bỏ qua , có thể chỉ biểu hiện bằng những triệu chứng mơ hồ như đau âm ỉ, sưng nướu, chảy dịch hôi hoặc vết thương lâu lành.
Trường hợp của ông H.M.N (ngụ Cà Mau) là một ví dụ điển hình. Sau khi nhổ một chiếc răng hàm bị sâu nặng, ông N nghĩ rằng chỉ cần uống thuốc vài ngày là sẽ khỏi. Tuy nhiên, vết nhổ răng không những không lành mà còn đau nhức dữ dội, ăn uống khó khăn. “Ban đầu tôi tưởng viêm nhẹ thôi, ai ngờ vài tuần sau xương trong miệng bị lộ ra, đau đến mất ngủ,” ông kể lại.
Khi thăm khám tại bệnh viện chuyên khoa, ông được chẩn đoán hoại tử xương hàm dưới do nhiễm trùng kéo dài. Các bác sĩ chỉ định phẫu thuật loại bỏ phần xương hoại tử kết hợp điều trị hỗ trợ bằng liệu pháp oxy cao áp tại Trung tâm Điều trị Oxy cao áp Thanh Xuân (32 Tiền Lân 14, Bà Điểm, TP.HCM).
Liệu pháp oxy cao áp (Hyperbaric Oxygen Therapy – HBOT) là phương pháp cho người bệnh thở oxy tinh khiết 100% hay hàm lượng cao trong môi trường áp suất cao. Khi đó, lượng oxy hòa tan trong huyết và các dịch cơ thể tương tăng lên đáng kể, giúp cải thiện tình trạng thiếu oxy tại các mô bị tổn thương. Đối với bệnh nhân hoại tử xương hàm, đây là yếu tố then chốt vì vùng xương bệnh thường có hệ thống mạch máu suy giảm nghiêm trọng.
Theo bác sĩ Nguyễn Kim Phong (GĐ Trung tâm điều trị oxy cao áp Thanh Xuân), oxy cao áp có nhiều tác dụng hỗ trợ: kích thích hình thành mạch máu mới, tăng sinh collagen, thúc đẩy quá trình tái tạo mô và tăng khả năng tiêu diệt trùng nhất là vi khuẩn kỵ khí. Nhờ vậy, vùng xương tổn thương có điều kiện hồi phục tốt hơn, giảm nguy cơ nhiễm trùng tái phát và rút ngắn thời gian lành thương.
Với ông N, sau hơn 20 buổi điều trị oxy cao áp hậu phẫu, tình trạng sức khỏe cải thiện rõ rệt.
Các bác sĩ lưu ý rằng oxy cao áp nếu được điều trị sớm ở giai đoạn đầu bệnh có thể khỏi . Ở thời kỳ sau ,bệnh nặng oxy cao áp không thay thế hoàn toàn phẫu thuật trong điều trị hoại tử xương hàm, nhưng đóng vai trò hỗ trợ quan trọng, đặc biệt trong những trường hợp bệnh nhân từng xạ trị hoặc mắc bệnh mạn tính. Sự phối hợp đa chuyên khoa giữa răng hàm mặt, ngoại khoa và đơn vị oxy cao áp được xem là hướng tiếp cận toàn diện, nâng cao hiệu quả điều trị.
Hoại tử xương hàm là lời cảnh báo về việc không nên chủ quan với các vấn đề răng miệng. Người dân cần theo dõi sát các dấu hiệu bất thường sau nhổ răng hoặc can thiệp nha khoa. Nếu vết thương không lành sau 2–3 tuần, có biểu hiện đau tăng dần, chảy mủ hoặc lộ xương, cần đến cơ sở y tế chuyên khoa để được chẩn đoán sớm.
Câu chuyện của ông N cho thấy, dù căn bệnh phức tạp và đáng sợ, nhưng với sự phát triển của y học hiện đại, đặc biệt là liệu pháp oxy cao áp, người bệnh vẫn có cơ hội phục hồi và tìm lại chất lượng sống. Điều quan trọng nhất vẫn là phát hiện sớm, điều trị kịp thời và tuân thủ đầy đủ hướng dẫn của bác sĩ.
Nguyễn Minh
Theo Tạp chí Gia Đình Việt Nam
